Czeremcha pospolita, czeremcha zwyczajna, śliwa kocierpka, trzemcha, czeremucha, smrodynia (Padus avium) – gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych. Występuje w całej Europie oraz w Azji Mniejszej. W Polsce jest rośliną pospolitą.

Charakterystyka

Pokrój

Drzewo dorasta do 15 m wys., krzew od 0,5 do 4 m wys. Ma szeroką, jajowatą koronę i zwisające gałęzie. Często rozrasta się na wiele pni. Roślina łatwo wytwarza pędy odroślowe, tworząc formę krzewiastą.

Drewno

Dosyć twarde i sprężyste, o drobnych słojach.

Liście

Jasnozielone, eliptyczne, wydłużone, bardzo gładkie, nieco skórzaste i połyskujące, ustawione skrętolegle. Blaszka liściowa o ostro i dość płytko piłkowanych brzegach, ma długość do 12 cm i posiada do 12 nerwów bocznych. U podstawy blaszki występują 1-2, łatwo odpadające, zielonkawe gruczołki miodnikowe. Roztarte liście wydzielają silny zapach.

Pędy

Na rocznych pędach nieliczne przetchlinki, pędy dość drobne i niezbyt liczne. Kora ciemna, roztarta wydziela zapach migdałów. Pączki bardzo smukłe, spiczaste, przylegające do gałązek.

Kwiaty

Kwitnie w kwietniu i w maju małymi, białymi, oszałamiająco pachnącymi kwiatami. Związki lotne wydzielane przez kwiaty zawierają dużo bakteriobójczych fitoncydów, roztarte w palcach śmierdzą. Kwiaty przedsłupne, na brzegach korony delikatnie ząbkowane, owadopylne. Zebrane są w kwiatostan – grono o długości do 15 cm. Roślina miododajna.

Owoce

Kuliste, błyszczące, czarne, słodkogorzkie pestkowce o wielkości grochu, średnica ok. 8 mm. Są jadalne, z lekkim gorzkawym posmakiem (im później zebrane, tym mniej gorzkie). Nasiona rozsiewane są przez ptaki. Biotop, wymagania
Olsy, lasy mieszane, zarośla. Lubi gleby bogatsze, dość wilgotne, preferuje stanowiska częściowo zacienione. Megafanerofit. Jest gatunkiem charakterystycznym dla All. Alno-Ulmion.

Zastosowanie

Roślina ozdobna : bywa sadzona w parkach i przy drogach.

Sztuka kulinarna : wysuszone owoce wykorzystywane są na Syberii jako składnik nalewek i przyprawa do pierogów.